Besturingsvraagstukken

Introductie

Op deze pagina vind je meer informatie over het gebied der besturingsvraagstukken, althans zoals ik dit definieer.  Het gebied der besturingsvraagstukken houdt zich bezig met de interne en externe besturing van een organisatie, de organisatie-onderdelen tot en met het niveau van medewerkers (intern) en stakeholders (extern). Tot besturingsvraagstukken reken ik alle vraagstukken die niet primair/operationeel operationeel van aard zijn. M.a.w. het bijvullen van de voorraad is een operationele activiteit; het plannen van de gewenste voorraad en het rapporteren van de voorraad, uit- en afval, de waarde ervan, de verschillen tussen administratieve en reële voorraad behoren wel tot het gebied der besturingsvraagstukken. Het lijkt mij duidelijk dat dit veel ‘operationeler’ dan wanneer we het hebben over een investeringsbeslissing, bijvoorbeeld het vervangen van een (vracht)wagenpark, nieuwe vestigingen, een fabriek of nieuwe producten en/of diensten. Hoe groter de impact van besluiten in een besturingsvraagstuk, des te strategischer de waarde ervan.

Deze pagina gaat in hoofdlijnen langs relevante theorieën. Ik stip de voornaamste (historische en meer actuele) thema’s aan die in het vakgebied spelen. Natuurlijk wil ik iets vertellen over mijn markt, branche en klantervaringen in relatie tot het vakgebied der besturingsvraagstukken. Daarnaast bespreek ik beknopt de belangrijkste leveranciers die actief zijn in het vakgebied en geef een aantal gerelateerde onderwerpen aan die meer en meer gerelateerd worden met het vakgebied der besturingsvraagstukken.

Deelgebieden

Voor mij is besturingsvraagstukken een overkoepelend vakgebied dat loopt van strategie(formulering) tot en met datamining, oftewel van het bepalen van het doel, het uitstippelen van de koers tot en met het (onderweg) vinden van allerlei relevante informatie, kennis en inzicht.

Van visie tot en met strategieformulering: het bestaansrecht van een organisatie is verankend in de visie en missie van een organisatie.  Er van uitgaande dat men zich niet op het gewenste punt bevindt, leidt een organisatie een of meer doelen af uit de visie en missie. Om deze doelen te bereiken heb je een strategie nodig. Tot besturingsvraagstukken behoort het hele traject van visie- en missievorming tot en met strategieformulering. Een strategiekaart of ‘Strategy Map‘ is één van de instrumenten die kunnen helpen de strategie van een organisatie explictiet te maken.

Corporate performance management (CPM): na het formuleren van duidelijke doelen zal er op moeten worden gestuurd. Doelen moeten worden vertaald in meetbare d.w.z. kwantitatieve items die representatief zijn c.q. een goede voorspeller zijn voor de gestelde doelen. M.a.w. worden doelen vertaald in één of meer kern prestatie indicatoren  (key performance indicators) of KPIs. Per wordt vanuit het doel een norm gesteld aan welke de KPI moet voldoen. In de tijd gezien zetten we de norm en de gerealiseerde waarde tegen elkaar af. CPM is vooral ook een methodiek van periodieke (her)formulering, vertaling, realisatie, vergelijking en het nemen van passende maatregelen ter verbetering (alignment met de gestelde doelen). Instrumenten als BSC, EQFM, INK, worden vaak gebruikt in combinatie met CPM.

Planning en Budgetting (P&B): nagenoeg elke organisatie kent een plannings- en budgetteringscyclus. Verreweg de meeste organisaties hanteren hiervoor het kalenderjaar of bijvoorbeeld het fiscale jaar (dat niet gelijk hoeft te lopen met een kalenderjaar). In sommige organisaties wordt ook wel een rolling forecast gehanteerd, waarbij er telkens x maanden vooruit wordt gepland. P&B is nauw gerelateerd aan CPM, immers ze omvat dezelfde of sterk gelijkende cyclus en dus ook doelen, KPIs, normen, etc. P&B zou men als een onderdeel van CPM beschouwen. Immers P&B gaat primair over de ‘bedrijfsvoering’, terwijl CPM gaat over de hele organisatie.

Business intelligence (BI): om tot een visie, missie, doelen, strategie, planning e.d. te komen en om te bepalen of de de gestelde doelen worden gehaald (verantwoording), dan wel om maatregelen te kunnen nemen (sturen) is informatie nodig.  BI is het geheel aan methoden, processen, middelen waarmee gegevens worden verzameld, geïntegreerd en eventueel veredeld tot informatie, noodzakelijk om analyses te doen en te kunnen verantwoorden en te sturen. BI wordt in één adem genoemd met tools. M.i. is dit te kort door de bocht.

Datawarehousing: het geheel aan methoden, technieken, middelen, architectuur, infrastructuur, standaarden, waarmee een datawarehouse-omgeving wordt gerealiseerd en welke wordt gebruikt om aan BI te kunnen doen (nota bene, ook zonder datawarehousing kan men aan BI doen). Datawarehousing manifesteert zich doordat tussen gegevensbronnen en de informatiegebruikers een fysieke omgeving is ingericht waarin gegevens worden samengebracht, geschoond, gefiliterd, geïntegreerd, verrijkt en fysiek bewaard.

Verantwoording is het proces om over een periode in het (recente) verleden met relevante, accurate, betrouwbare, consistente informatie de werkelijke prestaties aan te tonen en, indien gewenst, dit gerelateerd aan de verwachte prestaties.  Sturen is het proces om aan de hand van informatie beslissingen te nemen die er toe leiden dat de werkelijke prestatie gelijk wordt aan de verwachte prestatie. Plannen is het proces van het vastleggen van in de (nabije) toekomst te behalen doelen (of dit nu marktaandeel is of een budget). Voorspellen is het proces van het aan de hand van gegevens, informatie en kennis bepalen van de meest waarschijnlijke uitkomst van het onderhavige onderwerp. Onderzoek is het out-of-the-box analyseren van gegevens, zonder voorafgegeven voorwaarden, aannames, zodat alle mogelijke (vermeende) relaties of verbanden kunnen worden onderzocht, teneinde hierin (significante) patronen te ontdekken.

Bronnen

Import uit Excel

Boeken Magazines / Tijdschriften Overig
Op kop met de Balanced scorecard Intelligent Enterprise B-eye-Network
Strategie in kaart gebracht Business Intelligence Journal Balanced Scorecard
Strategy Maps Business Process Magazine Financieel-Management
Controle is goed, vertrouwen nog beter Database Magazine The Data Warehouse Institute
  DataStrategy Journal  
  Chief Financial Officer  
  Financieel Management  
  Chief Information Officer  
  Informatie  
     

About the Author

Martin Misseyer (1964) is partner bij Ordina en werkzaam in het gebied der besturingsvraagstukken. Zie de pagina 'Over Martin ...' Alle onderwerpen en commentaren van zijn hand zijn op persoonlijke titel gemaakt.